Çocuğunuzun Gelişimini Takip Edin

9
Mar

Çocuğunuzun Gelişimini Takip Edin

Gelişim, doğumdan önce başlayan ve yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Fiziksel, psikolojik, bilişsel ve sosyal yönden sağlıklı atlatılan gelişim basamakları, bize mutlu ve stressiz bir gelecek sağlayacaktır. Hayatımızda öyle gelişim dönemleri vardır ki diğer dönemlere göre kritik öneme sahiptir.

Son yıllarda sıklıkla duymaya başladığımız gibi, insan hayatının ilk altı yılı, yani çocukluk dönemi, çocuğunuza sağlıklı bir gelecek inşa edebilmeniz için hayati öneme sahiptir. Bu yaş aralığında, gelişim o kadar hızlıdır ve somuttur ki her geçen gün çocuğunuzun yeni şeyler öğrendiğini ve yapmaya başladığını çok açık şekilde gözlemleyebilirsiniz. İşte bu nedenle, yaşamlarının ilk yıllarında çocuklarının çok yakınında olan ve onları her an gözlemleme şansı olan siz anne-babalara, ebeveynlere çok önemli görevler düşmektedir. Bu sorumluluklardan en önemlisi, çocuğunuzun gelişimini takip etmeniz, özellikle gelişim bozuklukları konusunda çok dikkatli olmanızdır. Gelişim bozukluklarının erken yaşta fark edilmesi ve yoğun tedavi-eğitim uygulamalarıyla, çok yönlü erken müdahale programlarının oluşturulması, çocukların çoğunda olumlu sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu yoğun destek programlarıyla çocuğunuzun becerilerini geliştirmesine ve daha mutlu bir gelecek elde etmesine öncülük edebilirsiniz.

Gelişimi, yukarıda bahsettiğimiz gibi fiziksel, psikolojik, sosyal, bilişsel vb. açıdan çok yönlü ele almamız mümkündür. Aşağıda yer alan, yaşlara göre sıralanmış basamaklar, özellikle gelişim bozukluklarını değerlendirirken göz önünde bulundurduğumuz, önemli kriterler arasındadır ve çocuğun çok yönlü gelişimini genel hatlarıyla tanımlamaktadır.

Gelişim Dönemleri ve Özellikleri:

1 yaş

Basit konuşmalara dikkat eder ve tepki verir

Yürümeye başlar

‘Ce-e’ gibi oyunları oynayabilir

‘Anne’ ve ‘baba’ diyebilir

Basit jestleri kullanabilir (başını hayır anlamında sallama veya “bye-bye” yapma)

Jestleri taklit edebilir

18 ay

Basit oyunlar oynar (örneğin bebeğe yemek yedirme)

İlgisini çeken şeyleri işaret parmağını kullanarak başkalarına gösterir

Oyun oynamak için oyuncaklarını başkalarına getirir

Basit birkaç kelimeyi söyleyebilir

Başını hayır anlamında sallar ve ‘hayır’ diyebilir

2 yaş

Adları söylendiğinde nesne veya resimleri gösterir

İki veya dört kelimeli cümleler kurabilir

Basit yönergeleri yerine getirir (otur, gel, gül, sarıl)

Diğer çocuklarla olduğu zaman kendini mutlu hisseder

Koşabilir

3 yaş

İsmini, yaşını ve cinsiyetini söyleyebilir

‘Ben, sen, biz’ gibi kelimeleri yerinde kullanabilir

Kelimelerin çoğul hallerini yerinde kullanabilir (arabalar, kediler, köpekler)

Üç ya da dört parçalı yap-bozları yapabilir

Bebeklerle, hayvanlarla ve insan oyuncaklarıyla hayali oyunlar oynayabilir

Yetişkinleri ve arkadaşlarını taklit eder

4 yaş

Hikayeler anlatabilir

‘Aynı’ ve ‘farklı’ kavramlarını anlayabilir

‘Anne’ veya ‘baba’yı model alarak oyunlar oynar

Diğer çocuklarla işbirliği kurabilir

5 yaş

Çok net bir şekilde yetişkin gibi konuşabilir

Arkadaşlarını memnun etmek ve onlar gibi olmak ister

10’a kadar ya da daha fazla sayabilir

Neyin gerçek neyin hayali olduğunu anlayabilir

Siz de çocuğunuzun özelliklerini değerlendirmek için, yukarıda yer alan listeden yararlanın ve aklınıza takılan ve geri kaldığını gördüğünüz bir özellik olması durumunda, en kısa zamanda bir uzmana danışarak, çocuğunuzun yaşına uygun gelişim değerlendirmesini yaptırın. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, çocuğunuzun gelişiminde geri kalmış yönler tespit edildiğinde, hiç vakit kaybetmeden uygun terapi programına başlamanız gerekmektedir. ‘Biraz daha bekleyelim, nasıl olsa kendiliğinden, büyüyünce düzelir’ gibi yanlış inanışlar, sadece zaman kaybetmenize, çocuğunuzun bu en önemli dönemlerini boşa geçirmesine neden olacaktır. Unutmayın, gelişim bozukluğu olan çocuğunuzun erken yaşta destek alması, ona hayatı boyunca verebileceğiniz en güzel hediyedir.

Aygül Aydoğan

Psikolog- Özel Eğitim Danışmanı

 

Leave a Reply